“Voor je het weet zit je er”. Een derde generatie familielid in een groot logistiek bedrijf vertelde eens hoe lastig het voor haar was geweest om direct na haar studie in te stromen in het familiebedrijf. Ze kende het bedrijf van gesprekken aan de keukentafel en zomerbaantjes en haar achternaam stond groot op de gevel. Maar eenmaal binnen voelde ze direct dat het anders was dan ze zich had voorgesteld.
Voor oudere medewerkers bleef zij vooral ‘de dochter van’, waardoor het moeilijk was om serieus genomen te worden. Ook de managementrol die ze al snel kreeg paste niet bij haar kwaliteiten. Na zes lastige jaren besloot ze het familiebedrijf te verlaten. Ze realiseert zich nu dat een periode buiten het bedrijf haar had kunnen helpen om sterker, zelfstandiger en met meer bagage binnen te komen. Maar ook om te ontdekken waar ze goed in was. Ze zei: “aan de keukentafel ging het altijd over het familiebedrijf, maar niet over wat je allemaal moet kunnen om er te werken. Laat staan over de optie om dat buiten het familiebedrijf te leren. Dat gesprek hoop ik met mijn kinderen wel te voeren”.
Vroeger was het vaak vanzelfsprekend: je stroomde direct in of nam zonder veel vragen het bedrijf van je vader of moeder over. Tegenwoordig is er veel meer keuze. Dat geeft vrijheid, maar zorgt ook voor keuzestress bij zowel de huidige generatie als de nieuwe. Moet je eerst buiten ervaring opdoen of direct in het familiebedrijf beginnen? Het is een dilemma dat door ouders en kinderen vaak heel verschillend wordt beleefd. En daarom vaak niet op de juiste manier wordt besproken.
Kiezen voor ervaring binnen het bedrijf heeft duidelijke voordelen. Je leert het bedrijf van binnenuit kennen, bouwt relaties op met medewerkers en raakt vertrouwd met de cultuur. Tegelijkertijd loop je het risico dat je altijd wordt gezien als ‘de zoon of dochter van’, in plaats van als professional met eigen verdiensten. Objectieve feedback wordt vaak niet gegeven. Maar ook de overtuiging dat een familielid een leidinggevende functie moet bekleden kan het geluk en succes van het kind in de weg staan. Het voorbeeld hierboven laat zien hoe dat uit kan pakken.
Voor je het weet zit je in het familiebedrijf, zonder dat je bewust hebt gekozen of duidelijk hebt wat je zelf wilt. Eenmaal werkzaam in het bedrijf een stuk lastiger om buiten ervaring op te doen of te ontdekken wat je goed kunt of waar je blij van wordt.
Wij raden ouders aan om gesprekken hierover al vroeg en vaak te voeren. Bij het kiezen van een profiel op de middelbare school, bij de studiekeuze, bij de eerste stage of bij de eerste baan. Dit zijn allemaal natuurlijke momenten om samen stil te staan bij de vraag: wat wil je en wat is er mogelijk? Zo voorkom je dat keuzes vanzelfsprekend worden gemaakt, zonder dat er echt over nagedacht is.
Daarom is onze aanbeveling helder: maak een bewuste loopbaanplanning. Denk samen na over wat je wilt leren, wat je moet kunnen, waar je goed in bent en waar je blij van wordt. Alleen dan komt de volgende generatie echt tot zijn recht. Binnen of buiten het familiebedrijf.
